ჟურნალისტს

2010 წლის, ივლისში, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში შევიდა ცვლილება. ამ ცვლილებასთან ერთად ამოქმედდა კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვნების განრიდებისა და მედიაციის მექანიზმი. ამავე წლის 19 ნოემბერს განრიდებულ იქნა პირველი არასრულწლოვანი.  თავდაპირველად პროგრამა მოიცავდა საქართველოს ოთხ ქალაქს, შემდეგ ეტაპობრივად დაემატა საქართველოს რამდენიმე ქალაქი, 2013 წლის აგვისტოდან კი პროგრამა მოქმედებს  მთელი საქართველოს მასშტაბით.

2014 წლის მეორე ნახევარში განხორციელდა  მნიშვნელოვანი ცვლილებები განრიდებისა და მედიაციის პროგრამაში, რომელთა  მიზანიც იყო პროგრამის დაახლოება აღდგენითი მართლმსაჯულების პრინციპებთან. ცვლილებების შედეგად პროკურორს აქვს შესაძლებლობა განარიდოს არასრულწლოვანი არა მხოლოდ ნაკლებად მძიმე, არამედ მძიმე კატეგორიის დანაშაულის ჩადენისთვისაც. გაიზარდა მედიატორის როლი განრიდების პროცესში. პროკურორის მიერ არასრულწლოვნის განრიდების გადაწყვეტილების მიღებისთანავე მედიატორი შეხვდება დაზარალებულს, აუხსნის პროგრამის არსს და შესთავაზებს მონაწილეობა მიიღოს მედიაციაში.

ცვლილებებით დაიხვეწა განრიდების პროცედურული საკითხები და პროგრამა გადავიდა ახალ ეტაპზე.

განრიდებისა და მედიაციის პროგრამას ახორციელებს სსიპდანაშაულის პრევენციის ცენტრი“. კერძოდ, ცენტრი პასუხისმგებელია პროგრამის მენეჯმენტზე და მასში შტატგარეშე თანამშრომლებად დასაქმებული არიან მედიატორები. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს პროკურატურა უზრუნველყოფს პროკურორების, პრობაციის ეროვნული სააგენტო კი - სოციალური მუშაკებისა და პრობაციის ოფიცრების ჩართულობას განრიდებისა და მედიაციის პროგრამაში. განრიდებისა და მედიაციის პროგრამა არასრუწლოვანთა მართლმსაჯულების სისტემის რეფორმის ერთ-ერთი წარმატებული მიმართულებაა.

თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ არასრულწლოვანმა ჩაიდინა ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დანაშაული, პროკურორი უფლებამოსილია იგი განარიდოს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას.

განრიდების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას პროკურორი ითვალისწინებს არასრულწლოვნის ჭეშმარიტ ინტერესებს და აფასებს თუ, რა გავლენა ექნება პროგრამაში მონაწილეობას არასრულწლოვანზე; როგორია რეციდივის რისკი განრიდების გამოყენების ან სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელების შემთხვევაში და სხვა.

განრიდების შესახებ წინასწარ გადაწყვეტილებას პროკურორი იღებს არასრულწლოვანთან და დაზარალებულთან შეხვედრების შემდეგ. მისი გამოყენება შესაძლებელია სისხლის სამართლის საქმის მსვლელობის ნებისმიერ სტადიაზე, წინასასამართლო სხდომამდე.

არასრულწლოვნის განრიდების შესახებ წინასწარი გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, არასრულწლოვნის, მისი კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის შემთხვევაში, პროკურორი დაუკავშირდება საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედ საჯარო სამართლის  იურიდიულ პირს - „პრობაციის ეროვნულ სააგენტოს“, რომელიც დააწერს არასრულწლოვნის საქმეს კონკრეტულ სოციალურ მუშაკს. სოციალური მუშაკი შეიმუშავებს არასრულწლოვნის ბიო-ფსიქო-სოციალურ შეფასებას, შეფასების დასკვნასა და ხელშეკრულების სარეკომენდაციო პირობებს, რომლებშიც მიეთითება თუ რა კონკრეტული პირობების შესრულება იმოქმედებს დადებითად არასრულწლოვანზე და შეუწყობს ხელს  მის გამოსწორებას. დასკვნის საფუძველზე პროკურორი სოციალურ მუშაკთან და მედიაციის შემთხვევაში - მედიატორთან ერთად ადგენს ხელშეკრულების პირობებს. პირობების ჩამოყალიბებისას პროკურორი, სოციალური მუშაკი და მედიატორი ითვალისწინებენ დაზარალებულის ინტერესს და მოქმედებენ არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით. შესაბამისად, ხელშეკრულების პირობად შეიძლება განისაზღვროს, ზიანის ანაზღაურება ან/და დაზარალებულისთვის ბოდიშის მოხდა. გარდა ამისა, მას შემდეგ, რაც პროკურორი მიიღებს განრიდების გადაწყვეტილებას და საქმეს ჰყავს დაზარალებული, საქმეში ერთვება მედიატორი, რომელიც არის ნეიტრალური პირიდაზარალებულის თანხმობის  შემთხვევაში, მოლაპარაკების პროცესის დასრულების შემდეგ მედიატორი მართავს შეხვედრას (.. მედიაციის კონფერენციას), რა დროსაც დაზარალებული და არასრულწლოვანი პირადად ხვდებიან ერთმანეთსყველა მხარესთან შეთანხმებით დგება სამოქალაქო ხელშეკრულება, რომელსაც ხელს აწერენ არასრულწლოვანი, მისი კანონიერი წარმომადგენელი, პროკურორი, სოციალური მუშაკი და დანაშაულის შედეგად დაზარალებული პირი. ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად, არასრულწლოვანს მიეწოდება მისთვის საჭირო სერვისები და დაეკისრება მოვალეობები დაზარალებულის ან/და საზოგადოების წინაშე. არასრულწლოვანს დაეხმარებიან სახელმწიფო და სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციები.

არასრულწლოვნის მიერ ხელშეკრულების პირობების შესრულებას მეთვალყურეობას უწევს სოციალური მუშაკი. არსებობს იმის შესაძლებლობა, რომ მან არ გამოიყენოს მისთვის მიცემული შანსი და დაარღვიოს ხელშეკრულების პირობები. ამ შემთხვევაში, სოციალური მუშაკი საქმეს კვლავ პროკურორს დაუბრუნებს. პროკურორი კი უფლებამისილია ხელახლა დაიწყოს სისხლისსამართლებრივი დევნა ამ არასრულწლოვნის მიმართ. ასეთი შესაძლებლობის არსებობამ, კარგად უნდა დააფიქროს არასრულწლოვანი და უზრუნველყოს მის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულება.

განრიდებისა და მედიაციის პროგრამის შესახებ დეტალური სტატისტიკური ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ მთავარ გვერდზე განთავსებულ სტატისტიკის ბლოკში.

statistika განრიდებული 2323   /   გამეორებითი დანაშაული 60

რეკომენდირებული საიტის რუქა ამობეჭდვა